İlham Əliyevin “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimindəki çıxışının siyasi və ictimai əhəmiyyəti
Fevralın 4-də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabi şəhərində “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimi keçirildi.Mərasim dünya mediası tərəfindən diqqətlə izlənildi.Prezident İlham Əliyevin “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimində olduqca mühüm çıxış etdi və hər zaman olduğu kimi bu dəfə də diqqətləri üzərinə yönəltməyi siyasi ustalıqla bacardı. Bu çıxış həm milli, həm də beynəlxalq səviyyədə ciddi siyasi və ictimai əhəmiyyət daşıyırdı. Əsasən mükafatın təqdim olunduğu kontekst — regional sülh təşəbbüsü və uzunmüddətli münaqişənin sülh yolu ilə nəticələnməsi — çıxışın mətni və mesajları ilə birləşərək həm Azərbaycan üçün, həm də region üçün yeni tarixi mərhələnin işarəsini verdi.
Beynəlxalq aləmdə sülh təşəbbüsünün tanınması
“Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” birdən çox ölkənin iştirakı ilə dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqu, sülhü və həmrəyliyi təşviq edən çox nüfuzlu beynəlxalq mükafatdır. Bu mükafatın laureatları arasında Prezident Əliyevin adının yer alması Azərbaycanın beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən sülh təşəbbüslərində rolunun yüksək qiymətləndirilməsinin göstəricisidir. Belə bir təqdimetmə, eyni zamanda, Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan sülh prosesinin qlobal səviyyədə dəyərini artırır.Əliyevin çıxışında vurğuladığı kimi, bu mükafatı almaq “özüm üçün böyük şərəfdir” və bu, BƏƏ kimi sülhə yönəlmiş dövlətlərin baxışından Azərbaycanın fəaliyyətinə beynəlxalq hörmət və dəstək mesajı verir.
Regional sülh və davamlı normallaşmanın təşviqi
Çıxışında Prezident Əliyev xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün möhkəmləndirilməsinin vacibliyini önə çəkdi. O qeyd etdi ki, artıq altı aydır iki ölkə sülh şəraitində yaşayır və bu, uzun illər davam edən düşmənçilikdən sonra yeni reallığın başlanğıcıdır.Bu mesajlar əhəmiyyətlidir, çünki onlar yalnız rəsmi nitq deyil, həm də münasibətləri normallaşma prosesində olmasının əyani göstəricisidir. Belə olan halda ön plana çıxır:
-Post-münaqişə dövründə davamlı sülhün təşviqi;
-Regional əməkdaşlıq və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi;
-Xalq arasında həmrəylik və qarşılıqlı etimadın yaradılması üçün siyasi iradənin konkret ifadəsidir.
Siyasi iradə və nüfuzun gücləndirilməsi
Prezident Əliyev çıxışında sülh sazişinə mane olmuş onilliklərə dayanan konflikti sonlandırmağın yalnız siyasi qərar deyil, güclü siyasi iradə və strateji baxış tələb etdiyini vurğuladı. O, bu istiqamətdə ABŞ-ın təşəbbüslərini, BƏƏ və digər tərəfdaşların dəstəyini də vurğuladı. Bu isə Azərbaycanın diplomatik əlaqələrinin geniş miqyasda qurulmasının nəticəsi kimi oxunmalıdır.Bu çıxışla Azərbaycan özünü sülh regionunun lideri və davamlı regional inteqrasiyanın təşəbbüskarlarından biri kimi formalaşdırır — bu da gələcəkdə daha geniş iqtisadi və siyasi əməkdaşlıqlar üçün zəmin yaradır.
Daxili siyasi əhəmiyyəti: ictimai düşüncədə sülh və gələcəyə baxış
Prezident çıxışında “biz sülhə alışırıq, bu — xüsusi bir hissdir” deməklə hazırkı dəyişimin yalnız siyasi sənəd olmadığını, həm də insanların gündəlik həyatını necə dəyişəcəyinə işarə etdi.
Bu çıxış Azərbaycanda ictimai düşüncədə:
-sülhün normallığa çevrilməsi,
-daha yaxşı gələcək üçün ümidi artırma,
-regionda gənc nəsillərin qarşılıqlı anlaşma mühitində böyüməsi kimi baxışların formalaşmasına təsir edir.
Bu qəbildən olan mesajlar, xüsusilə illərlə silahlı qarşıdurma və bitməyən gərginlik görmüş cəmiyyət üçün — iqtisadi və sosial canlanma üçün böyük potensiala malikdir.
Sülh modelinin qlobal mesajı
Prezidentin sözügedən çıxışı təkcə Azərbaycanın deyil, qlobal ictimaiyyət üçün də bir mesajdır: münaqişələr dialoqla və qarşılıqlı hörmətlə həll edilə bilər. Əliyev çıxışında bu modeli “hər kəs üçün dərs” kimi səciyyələndirdi ki, bu da sülh təşəbbüslərini dünyada başqa konfliktlərə tətbiq etməyə çağırışdır.
Bir sözlə,Prezident İlham Əliyevin “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdim olunma mərasimindəki çıxışı təkcə diplomatik nitq deyil; o, həm Azərbaycanın sülh siyasətinin beynəlxalq səviyyədə tanınması, həm də regionda davamlı sülh prosesinin ictimai-siyasi dəstəklənməsi üçün mühüm strategiya kimi qiymətləndirilir. Bu çıxış, Azərbaycan üçün siyasi nüfuzun gücləndirilməsi, regional əməkdaşlığın gələcək perspektivlərinin açılması və toplumda sülh mədəniyyətinin təşviqi baxımından əhəmiyyətli rol oynayır.
Aygün Qasımova,
Yevlax şəhər Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru, N.Gəncəvi adına Azərbaycan Ədəbiyyatı muzeyinin doktorantı